Theo van der Linden

Met enige verbazing lees ik de commentaren van deskundigen die schrijven dat er niets verandert met de nieuwe Aanbestedingswet. Dat vind ik persoonlijk namelijk niet. Er zijn wel degelijk belangrijke wijzigingen ten opzichte van BAO en BASS. Ze lopen misschien niet zo in het oog, maar wie de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel aandachtig leest komt genoeg nieuwe zaken tegen.

Zo wordt de definitie van een een publiekrechtelijke instelling veranderd. Dat is nu nog “een instelling die is opgericht voor behoeften van algemeen belang, anders dan van industriële of commerciële aard, etc”. Het wordt nu “een instelling die specifiek ten doel heeft te voorzien in behoeften van algemeen belang, anders dan van industriële of commerciële aard, etc etc”. De reden van oprichting is dus niet meer van belang. Het gaat om de functie die de instelling nu vervult. Dit betekent dat instellingen die zich nu niet als aanbestedende dienst beschouwen dat in de toekomst wel zullen zijn en omgekeerd.

Geheel nieuw is ook het feit dat een aanbestedende dienst één op één met een inschrijver kan overleggen tijdens een aanbesteding. Een ondernemer kan bij een aanbesteding een belang hebben om bepaalde vragen en ideeën niet aan zijn concurrenten te openbaren. In dat geval kan een aanbestedende dienst aan de ondernemer individuele inlichtingen verstrekken. Dit is een zeer ingrijpende wijziging t.o.v. de huidige situatie waarbij iedereen dezelfde informatie krijgt (nota van inlichtingen). Uiteraard zijn er wel voorwaarden aan verbonden, zoals vermelding in het proces verbaal dat dit heeft plaatsgevonden, maar ik verzeker u dat dit een lawine van verzoeken tot individueel contact tot gevolg zal hebben.

Bekend mag worden verondersteld dat er een nieuwe Gedragsverklaring Aanbesteden komt  die een jaar geldig is en de VOG-rechtspersonen vervangt. Er zijn nieuwe delicten toegevoegd aan de lijst van veroordelingen en in de Wet is aangegeven hoe er beoordeeld zal worden (de termijn wordt vier jaar bijvoorbeeld). Wat weinig ruchtbaarheid heeft gekregen is dat een aanbestedende dienst het ontbreken van deze verklaring in bepaalde gevallen aan zijn laars mag lappen. Als een bedrijf geen Gedragsverklaring Aanbesteden heeft gekregen kan een aanbestedende dienst toch de opdracht aan dat bedrijf gunnen. Er moeten dan ‘vertrouwenwekkende maatregelen’ genomen zijn om te voorkomen dat het nog een keer zal gebeuren. Een definitie van vertrouwenwekkende maatregelen is uiteraard niet gegeven dus dat wordt lachen in de rechtszaal als de nummer twee van een aanbesteding wil aantonen dat de winnende inschrijver toch echt een oplichter is.

Wat ook wel aardig is, is dat er een Handleiding proportionaliteit ontwikkeld zal worden. Opvallend is echter dat in de memorie van toelichting op de Wet wel al het volgende gezegd wordt over een omzeteis: “Zo kan bijvoorbeeld de eis dat de omzet binnen de bandbreedte van 0%-200% van de opdracht moet liggen over het algemeen als proportioneel worden beschouwd. “ Dit lijkt daarmee het uitgangspunt. 

Tenslotte zal het de goede lezer zijn opvallen dat Pianoo een belangrijke rol zal gaan spelen bij de ‘bemiddeling door experts’. Het kan aan mij liggen maar Pianoo is dacht ik een netwerk-organisatie van overheidsinkopers en misschien niet de meest objectieve partij om een rol te spelen bij de bemiddeling van klachten over aanbestedingen.

Theo van der Linden, www.aanbesteding.nl