Theo van der Linden

Kent u dat gevoel, dat je soms onbedaarlijk moet lachen en dat dat gevoel van vrolijkheid niet weg wil gaan. Ik heb het als ik dingen lees die mij blij en gelukkig maken. Het kan me dan niet meer schelen dat het buiten ijskoud is, ik krijg de lente in mijn hoofd en fluitend zie ik de toekomst tegemoet.

Vorige week gebeurde mij dat toen ik de tekst las van de begrotingsbehandeling van Economische Zaken. Het heet niet meer Economische Zaken, maar al die namen van die ministeries kan ik niet meer bijhouden. Papa wordt ook een dagje ouder.

In het debat gaat minister Verhagen in op de nieuwe Aanbestedingswet die nu bij de tweede kamer ligt. Hij wil deze wet ‘aanscherpen’ omdat hij vindt dat deze nog niet ver genoeg gaat. Verhagen wil met name MKB ern ZZP-ers meer kansen geven op overheidsopdrachten. Een nobel streven! Eén van de kernpunten in zijn betoog is het tegengaan van clusteren van opdrachten. Hij zegt daar het volgende over:
“Kleine ondernemers kunnen niet inschrijven omdat opdrachten door aanbestedende diensten tot één, zeer grote, opdracht worden geclusterd. Ik noem het voorbeeld van een aanbestedende dienst met 120 vestigingen in Nederland. Die kan een schoonmaakopdracht in één klap aanbesteden. Een kleine onderneming kan hierop niet inschrijven. Die kan niet op 120 vestigingen in Nederland schoonmaak verrichten.”

Die zit! Zo helder heb ik het zelden horen uitleggen. Het klopt ook als een bus. Hoe groter de opdracht hoe minder kans kleine bedrijven hebben. Het is goed dat dat nu eens gezegd wordt. (ik ben nu al een beetje vrolijk aan het worden)

Maar dan stelt het kamerlid Verhoeven (D66) een belangrijke vraag:
“In het regeerakkoord staat aan het begin dat de overheid op een aantal manieren gaat bezuinigen. Er staat ook iets over zodanig inkopen dat geld wordt bespaard. Dat staat ergens in de inleiding van het regeerakkoord. Vervolgens staat bij het punt van ondernemerschap heel duidelijk dat het gaat om toegang voor het mkb bij aanbesteden en dat ook zzp'ers die toegang krijgen. Ik vertrouw de minister, na wat hij heeft gezegd, op zijn goede intenties. Kan de minister aangeven of deze twee dingen met elkaar in tegenstelling zijn? Als de overheid bezuinigt door in te kopen, zijn wij immers toch weer verkeerd uit. Begrijpt de minister mijn vraag?”

Een keiharde kerel, die Verhoeven: “Er staat ook iets over zodanig inkopen dat geld wordt bespaard. Dat staat ergens in de inleiding van het regeerakkoord”. Ja, dat klopt, ik weet zeker dat ik in de krant ook iets gelezen heb over bezuinigingen bij de overheid. Het mooist is natuurlijk de toevoeging “begrijpt de minister mijn vraag”? In dit geval geen slechte toevoeging.

Maar minister Verhagen begrijpt de vraag precies en komt met een helder antwoord:
“Ik begrijp wat de heer Verhoeven zegt, maar het klopt niet. Je ziet nu vaak dat ieder ministerie zijn eigen toko heeft. Dat is niet nodig, want het is één overheid. Waarom zou het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie een eigen club hebben die computers aanschaft en het ministerie van Binnenlandse Zaken ook? Los daarvan is het niet nodig om dergelijk personeel op alle ministeries te hebben. Het mag voorts duidelijk zijn dat je honderd computers vaak tegen gunstiger voorwaarden kunt kopen dan één computer. Als de heer Verhoeven naar de winkel gaat en één Mac koopt -- hij lijkt mij wel iemand die een Apple computer heeft -- betaalt hij een iets hogere prijs dan wanneer zijn buurman naar binnen loopt en er vijfhonderd bestelt.”

Zelden heb ik iemand de voordelen van clustering beter horen uitleggen dan door onze minister van Economische Zaken (en nog wat) in bovenstaand betoog. Het grappige is natuurlijk dat dit precies het probleem is.

Hij probeert het daarna nog wel te nuanceren door te zeggen dat 15.000 Mac’s weer niet de bedoeling is, maar dat slaat natuurlijk nergens op. Soms is clusteren heel zinnig, soms is het slim om het niet te doen. De illusie dat dit met regelgeving te sturen is, is zo naïef dat ik er oprecht blij van wordt.

Maar even serieus: laat de Nederlandse inkopers bij gemeenten, provincies, waterschappen, brandweer, politie, universiteiten, scholen lekker zelf per opdracht bekijken wat zij verstandig vinden. Een opdracht ‘klein’ in de markt zetten om MKB een kans te geven of in voorkomende gevallen de krachten bundelen en profiteren van de schaalvergroting.

Het leven is mooi.

Theo van der Linden

PS Ik vind het een schande dat ieder ministerie zijn eigen toko heeft. Er zijn in Den Haag ruim voldoende toko’s om aan de vraag naar Indisch eten te voldoen.