Mr Hein van der Horst

Met het Groenboek modernisering aanbestedingsrichtlijnen van de Europese Commissie van 27 januari 2011 beoogt de Commissie in de eerste plaats de mogelijkheden te onderzoeken om de efficiëntie van de overheidsbestedingen, en in het bijzonder de efficiëntie van de aanbestedingsprocedures te vergroten: Gestroomlijnde aanbestedingsprocedures met gerichte vereenvoudigingen van de regels ten behoeve van kleine aanbestedende diensten kunnen er mee voor zorgen dat inkopers in de publieke sector het best mogelijke aanbestedingsresultaat behalen met de kleinst mogelijke besteding van tijd en overheidsmiddelen.

In plaats van oplossingen voor een efficiënter inkoop- en aanbestedingspraktijk te zoeken in aanpassingen en flexibilisering van de bestaande regelgeving, zou de Commissie eens moeten onderzoeken welke bijdrage professionalisering van de inkooporganisatie en de inkoopfunctie kan leveren aan best value for money en het verbeteren van de toegankelijkheid van de markt van overheidsopdrachten voor het MKB.
Overheidsorganisaties met een adequate inkooporganisatie en met een professionele inkoopfunctie en dat gedragen wordt door de ambtelijke en bestuurlijke leiding zouden in aanmerking moeten komen voor een aanbestedingsregime dat vergelijkbaar is met of zelfs lichter is dan de nutssector (richtlijn 2004/17). Deze professionalisering zou bewerkstelligd kunnen worden door normen en eisen te stellen aan de inkooporganisatie en de invulling van de inkoopfunctie. Deze normen en eisen, die primair op doelmatigheid zijn gericht, zullen door een onafhankelijke instantie moeten worden geformuleerd. Overheidsorganisaties die voldoen aan deze normen worden gecertificeerd en vallen daarmee onder aanbestedingsregime dat vergelijkbaar is met de nutssector of zelfs nog lichter.

Overheden die werkelijk werk maken van een professionele inkoop worden daarmee beloond en zijn daarmee bevrijd van de perverse effecten van de aanbestedingsrichtlijnen: hoge transactiekosten, administratieve rompslomp en een sub-optimaal inkoopresultaat.
Om te waken dat de gecertificeerde inkooporganisatie nog steeds op een professionele wijze acteert, zullen er regelmatig audits moeten plaatsvinden.

Als alternatief voor versoepeling van de regelgeving denk ik aan de methodiek van ISO 9100. In put voor een dergelijke normering zou het door NEVI ontwikkelde Programma Purchasing Excellence. Dat later door de NEVI in samenwerking met PIANOo in een specifiek programma voor de publieke sector is ontwikkeld; Purchase Excellence Publiek (PEP). PEP in samenhang met de verificatieregeling, als bedoeld in artikel 72 richtlijn 2004/17 en nader gespecificeerd in artikel 3 richtlijn 92/13/EEG van 25 februari 1992 zou een goede impuls zijn voor een doelmatig en rechtmatig aanbestedingsaanbestedingsbeleid.

Hier moet ik wel de volgende kanttekening maken. De Europese Unie zal bij een dergelijke efficiënte aanpak van het Europese aanbestedingsvraagstuk in overleg moeten treden met de Wereld Handelsorganisatie en de landen die deel uitmaken van GPA. Dat kan een lange weg zijn.

Mr Hein van der Horst