Thomas van Doorn

 In de Telegraaf van 7 september jl. haalt Uneto-VNI hard uit naar de Nederlandse gemeenten.  Gemeenten hebben geen kennis van zaken en verspillen jaarlijks miljoenen euro’s door ingewikkelde openbare aanbestedingen. De gemeenten moeten hun eigen regels nodig veranderen en een groot deel van hun omzet wegzetten via onderhandse procedures. 
Uneto-VNI gaat hiermee niet alleen kort door de bocht, maar laat ook zien dat ze niet van de geschiedenis heeft geleerd.Volgens Uneto-VNI moeten gemeenten de hand in eigen boezem steken en meer gebruik gaan maken van onderhandse procedures (lees: de gemeente gunt een opdracht één op één aan een bouwbedrijf). Hiermee bespaart de belastingbetaler geld en wordt het wantrouwen tussen gemeenten en bouwbedrijven weggenomen.

Maar laten we even terug gaan in de tijd. Terug naar de bouwfraude. Bouwbedrijven maakten onderlinge afspraken over de prijs en verdeelden de markt onderling. Dit werd mede in de hand gewerkt door de onderhandse procedures. De bouwfraude heeft de belastingbetaler vervolgens miljoenen euro’s gekost en het wantrouwen tussen de overheid en bouwbedrijven veroorzaakt. Precies de punten die Uneto-VNI nu de gemeenten verwijt.Hoewel een aantal gemeenten hun opdrachten best eenvoudiger en met minder rompslomp kunnen aanbesteden, is het te makkelijk om de schuld volledig bij de gemeenten te leggen. De gemeenten hebben namelijk rekening te houden met meerdere belangen.

Aan de ene kant eisen bouwbedrijven eenvoudige onderhandse procedures. Aan de andere kant eist de belastingbetaler dat de gemeenten hun belastinggeld goed besteedt  en dus niet te duur spullen inkoopt. Ook moeten de gemeenten een tweede bouwfraude voorkomen. Deze eisen zijn soms moeilijk te verenigen. Toch zijn veel (grotere) gemeenten in staat om eenvoudig aanbestedingsprocedures te gebruiken die leiden tot de beste prijs en bouwfraude voorkomen. Hierbij moeten de bouwbedrijven wel water bij de wijn doen,  want deze procedures kosten altijd meer tijd en moeite dan een opdracht die één op één wordt gegund.

Gemeenten kunnen dus hun aanbestedingsprocedures verbeteren door  meer naar elkaar te kijken en van elkaar te leren. En de boodschap voor de bouwbedrijven is: you can’t have it all.

mr. Thomas van Doorn
Aanbestedingsjurist bij ADC Performance Improvement