Wat mij betreft eindigt hier het verschil tussen contractbeheer en contractmanagement.

Mr. R.H.W. Jagt

Talen beïnvloeden elkaar continu. Het is dus ook helemaal niet gek als we door de aanwezige Amerikaanse en Engelse invloed vanaf het midden van de vorige eeuw het woord management in het Nederlands zijn gaan bezigen. Er kunnen ook goede redenen zijn om dat in bepaalde gevallen te doen. Zeker in een internationaal georiënteerde omgevingen (zoals in management) lijken bruggen sneller geslagen. Maar ook als in de eigen taal woorden ontbreken, waarom dan zelf opnieuw een woord verzinnen als een buitenlandse term de lading al volledig dekt?

Zo ben ik persoonlijk tevreden met de Nederlandse term computer. Anders wordt het, als leenwoorden worden gebruikt voor zaken waar Nederlandse woorden niet ontbreken. Zo lees ik onlangs in een bekend woordenboek Engels-Nederlands dat het Engelse zelfstandig naamwoord management staat voor onder andere: beheer, bestuur, overleg, beleid, het bestuur, de directie en werkgevers. De Engelsen zelf geven in hun meest gerespecteerde Thesaurus meer synoniemen. Het Engelse werkwoord manage kent in het Nederlands onder andere de betekenissen: als beheerder fungeren/optreden, leiden, besturen, beheren van een zaak, beheersen, hanteren, kunnen gebruiken. Deze betekenissen komen ook overeen met de bij manage gegeven synoniemen in dezelfde Engelse Thesaurus. Voor de ‘check–double-check’ wenden we ons tot één onzer nationale woordenboeken en vinden we onder beheren: het beheer hebben over, gaan over, (een bedrijf) leiden, besturen, houden, runnen. Beheer geeft: het beheren, de zorg dragen en verantwoording voor eigendommen van derden, administratie, bestuur. Los van nuancesverschillen, lijken de Engelsen met de term management  nagenoeg hetzelfde te bedoelen als de Nederlanders met de term beheer. Voor het gedeelte dat in het Nederlandse moeilijk onder beheer kon worden gebracht, is in datzelfde Nederlandse woordenboek (niet het Woordenboek der Nederlandse Taal) de term management opgenomen als samenvattende term in de specifieke betekenis van: het besturen van een onderneming; de personen die een onderneming leiden.

Dat contractmanagement een Engelse vertaling is van het Nederlandse contractbeheer, is gegeven bovenstaande dus helemaal geen gekke gedachte. Dit brengt dan wel met zich mee, dat beiden hetzelfde betekenen. Dit lijkt voor ons gewone mensen een open deur, maar het is niettemin volgens vele deskundigen geenszins vanzelfsprekend. Literatuur en opgetekende discussies geven blijk van een grijs gebied met een diversiteit aan begrenzingen tussen wat nu eens binnen contractbeheer valt en dan weer tot contractmanagement moet worden gerekend. In een chauvenistische bui zou ik nog kunnen zeggen: “Ach, who cares of een Engelsman me nog begrijpt. Het woord management is niet exclusief van hen. Als wij er als Nederlanders mee geholpen zijn het ook voor andere doeleinden te gebruiken, dan is dat ons goed recht.” En zo is het ook! Maar op dit moment verkeer ik niet in dergelijke chauvenistische euforie als gevolg van nationale innovatie. De ‘customizing’ van management werkt bij mij eerder verwarrend en zorgt er in ieder geval voor dat ik menig maal tegen wil en dank met gesprekspartners de begrenzingen in het gebruik van contractbeheer en contractmanagement moet afstemmen. Ik zou er dan ook voor willen pleiten dat het enkele vertalen van een woord in een andere taal, niet leidt tot verandering in betekenis.

Men mag vinden wat men wil. Zo vind ik het zonde als men in culturele armoede zich onnodig van buitenlandse termen moet bedienen om de eigen waar op te leuken. Maar ja, soms klinkt het wel sneller, stoerder of sexier. Ook ik ben daar niet geheel ongevoelig voor en ook het Groene Boekje is er niet tegen opgewassen gebleken. Wat ik wel onjuist acht, is als buitenlandse termen worden gebezigd, om nét even iets anders te zeggen of bedoelen dan het Nederlandse equivalent. Wat mij betreft eindigt hier dan ook het verschil tussen contractbeheer en contractmanagement.