Inkopers eten elkaar na een bloedige strijd op!

Wim Nieland

Kannnibalisme, een barbaars ritueel dat in het verleden door stammen in het Amazonegebied veelvuldig werd gepraktiseerd nadat een oorlog met een vijandige stam was gewonnen. Als beloning werd het hart van de tegenstander opgegeten. Met onze Westerse maatstaven is dit bloedige ritueel tegenwoordig moeilijk te begrijpen. Toch denk ik dat er één beroepsgroep is die dat wel snapt: de inkopers. Die eten elkaar tegenwoordig na een bloedige strijd namelijk ook op. Ik zal uitleggen wat er volgens mij aan de hand is.

Vanuit twee richtingen heeft Inkoop momenteel flink de wind in de zeilen. De economie zit mee en de vruchten van Inkoopmarketing werpen z’n vruchten af. Inkoop is hot en er is een behoorlijke schaarste ontstaan naar goede inkoopmensen. En dat terwijl de vraag nog steeds groeit. Een lastige ontwikkeling waartegen veel organisaties maar met veel moeite het hoofd kunnen bieden. Steeds meer organisaties daarentegen onderkennen het probleem en zoeken actief naar alternatieve oplossingen. Deze worden gevonden op verschillende fronten.

Inkoop tòch opnieuw centraliseren, de bestelfunctie automatiseren en aan gebruikers delegeren, samenwerken met inkoopcentrales, gedetacheerde inkopers inhuren, de P-card invoeren, groothandels contracteren, inkopers bij de concurrent wegkopen, mantelcontracten afsluiten, inkoopprojecten uitbesteden en zelfs de complete inkoopfunctie outsourcen (Procurement Outsourcing). Stuk voor stuk effectieve maatregelen die inkoopcapaciteit besparen of zelfs opleveren. Zonder deze maatregelen verzuipen we in het werk en gaan we ten onder aan ons eigen succes.

Het inkopen van inkoopactiviteiten lijkt wat mij betreft wel akelig veel op kannibalisme. Begrijp me goed. Ik vind het een goede ontwikkeling die de logische consequentie is van het professioneler worden van ons vak. Een ontwikkeling waar we zelf voor hebben gezorgd. In zekere zin moeten we het dus als een compliment beschouwen dat we ons zelf langzaam aan het opeten zijn.

De overheid gaat al steeds vaker over tot het laten uitvoeren van inkoopprojecten door de markt. Er is zelfs een voorbeeld bekend van een gemeente die een inkoopadviesbureau inhuurt om mantelcontracten af te sluiten met andere inkoopadviesbureaus. Kannibalisme in het kwadraat. Maar deze gemeente snapt het wel. Een andere gemeente ging (zelf) over tot het compleet uitbesteden van alle Europese aanbestedingen. Ongeveer 10 keer per jaar wordt er op TED een Nederlandse inkoopadviesopdracht aangekondigd. En dit aantal stijgt. Het credo “De markt, tenzij…” wordt hiermee duidelijk zichtbaar.

Een verandering van Inkoop dient zich dus aan. Hetzelfde hebben we eerder gezien bij ICT. Er zal een situatie ontstaan waarin iedereen dàt doet wat hij het beste kan. Inkoopsegmentspecialisten zullen gaan werken bij externe inkoopdienstverleners, leveranciersmanagers zullen als regievoerder de inkoopdienstverleners gaan aansturen en inkoopmanagers zullen, naast het inkopen van inkoopdiensten, verantwoordelijk blijven voor de vertaling van het organisatiebeleid naar effectief inkoopbeleid.

Willen we als inkopers in de toekomst met succes de stammenoorlog kunnen blijven winnen en het hart van onze tegenstanders triomfantelijk kunnen blijven opeten, dan moeten we ons nu langzaam over gaan geven aan de markt. Steek uw licht vast eens op bij organisaties die u voorgingen in deze professionele ontwikkeling en leer van hun ervaringen.