"marketingmethode van "te dure" hulp!"

Ben de Vries

Zo langzamerhand ontstaat een meer dan kritische houding ten aanzien van de ons door de Europese Gemeenschap opgelegde aanbestedingsregels. Voorbeelden hiervan zijn de (mislukte) aanbestedingen Busvervoer en Huishoudelijke Hulp. Uiteindelijk blijkt die kritiek bijna uitsluitend over geld te gaan. In het geval van de WMO is becijferd dat gemeenten 200 miljoen euro overhouden op hun budget voor huishoudelijke hulp. Klanten zouden hiervoor altijd “te dure” hulp hebben ontvangen. Dat mogen ze mij dan toch eens uitleggen. Klanten die huishoudelijk hulp aanvroegen werden toch altijd geïndiceerd? Of niet soms? En die indicatie blijkt nu 200 miljoen op jaarbasis niet terecht? Dat er nu geld overblijft is zeker waar, dat er altijd te dure hulp is verstrekt betwijfel ik. Het lijkt eerder op een bezuinigingsmaatregel, die weggepoetst wordt met de marketingmethode van “te dure” hulp.

Zie het artikel van Zorgvisie “Hoorn moet Wmo-contract openbreken” van 9 april. De rechter vindt dat de gemeente Hoorn de portemonnee moet trekken om haar zorgverlenerorganisatie tegemoet te komen. De verschuiving van “te dure” hulp naar de goedkopere hulp zou zo drastisch zijn dat de zorgverlenerorganisatie in ernstige financiële problemen is gekomen, waardoor salarissen van de zorgverleners niet meer betaald kunnen worden. De reactie van de wethouder van Hoorn, die geciteerd wordt in het artikel, suggereert dat de gemeente efficiënt  aanbesteed heeft en dat aanpassing van de tarieven niet nodig is. Misschien heeft de wethouder gelijk, maar wat als de zorgverlener failliet gaat? Schiet Hoorn daarmee iets op? Ze halen, als ze voet bij stuk houden, zeker nog een keer de krant, vooral als de zorgverlener inderdaad failliet gaat.

Ik betwijfel of Hoorn efficiënt aanbesteed heeft. Ze hebben net als de meeste gemeenten op prijs aanbesteed. Dus goedkoop. We weten nu dat dit tot liquiditeitsproblemen leidt voor de zorgverlenerorganisaties. Is dat efficiënt? Het lijkt eerder of de budgettaire problemen van gemeenten verlegd worden naar zorgverleners. Als bestuurder heb je op de korte termijn je budgetprobleem opgelost en er komen op dat gebied geen vervelende vragen vanuit de gemeenteraad of Rekenkamercommissie. Maar, die gaan wel uit een andere hoek komen. Of je als bestuurder wel rekenschap geeft van je maatschappelijke taak, of je op de langere termijn kan denken, of je naast geld ook over zorg kan nadenken. 

Het geeft ook een verkeerd imago aan het (Europees) aanbesteden. Iedere keer duikt in een redactioneel artikel de woorden “na een Europese aanbesteding” op. Alsof de aanbesteding alle kwaad aanricht. Dat is natuurlijk niet zo, maar nergens staat enige nuancering. Ook hier geldt, sorry voor het taalgebruik, “shit in, shit out”. Iets netter wil dat zoveel zeggen als “slecht uitgevoerd geeft altijd een slecht resultaat”. Als je dienstverlener op omvallen staat, heb je mijn inziens niet efficiënt aanbesteed.

Of uiteindelijk de Europese wetgeving toestaat dat de Nederlandse rechter kan bepalen dat een contract aangepast moet worden is nog een open vraag, maar degenen die de ”te dure” hulp hebben bedacht zou ik willen vragen eens in de spiegel te kijken, strak aan te kijken en te blijven aankijken onder het uitspreken van de woorden: “Ze hebben altijd te dure hulp gekregen”. Sterkte!