Waarom worden externe inkoopconsultants gemeden bij inkoopdiscussies binnen het publieke domein?

Wim Nieland

Dat discrimineren niet mag behoeft geen betoog. Het is zelfs bij wet verboden. Als je vindt dat het toch gebeurt, kun je bij de rechter gelijke behandeling afdwingen. Dit lijkt heel mooi en eerlijk. Ik merk steeds vaker dat deze eerlijkheid en integriteit in het publieke inkoopland toch niet vanzelfsprekend is. Ik zal dit toelichten.

Inkoop wordt binnen de overheid steeds belangrijker en ook steeds professioneler aangepakt. Jarenlang met onze inkoop-marketingtools aan de weg timmeren heeft geleid tot een steeds volwassen wordende professie. PIANOo, PIA, Purchasing excellence, Nevi-publiek, etc. hebben hier allemaal keihard hun steentje aan bijgedragen. Maar het zijn nog altijd de hard zwoegende inkopers en inkoopmanagers die het uiteindelijk hebben gebracht tot waar we vandaag staan. Ze dwingen respect af en hebben het heft (zo nu en dan geholpen door de accountant) weer in eigen handen genomen. Ze nemen initiatief, plannen capaciteit en hebben intern een eigen aanbestedingskalender. Kortom de professionaliteit stijgt. Chapeau!

Ik ben expres één groep vergeten die ook hard z’n steentje bijdraagt aan deze  professionaliseringsslag. Namelijk de inkoopconsultant of ook wel inkoop-interim professional genoemd. Door het leveren van inkoopcapaciteit en/of specifieke inkoopexpertise wordt het aandeel ingehuurde inkopers steeds groter. Er zijn gevallen bekend van Ministeries waar slechts nog een enkele interne inkoper zit. Of dit een goede ontwikkeling is wil ik nu niet bediscussiëren. Feit is wel dat deze groeiende groep gemeden wordt op bijeenkomsten en samenscholingen op internet binnen het publieke domein. Veel consultants doen zich daarom noodgedwongen maar voor als inkoopadviseur van Ministerie X of Agentschap Y om zodoende maar toegang te krijgen op bijvoorbeeld de discussieforums of ‘bestekkenbakken’. Wat is dat toch?

Is het angst dat de externen de zwakke plekken ontdekken? Dat ze doorhebben dat, ondanks alle mooie woorden, de façade mooier is dan de binnenkant van het inkoophuis? Dat ze te commercieel worden en hun netwerk te ver kunnen uitbouwen? Dat ze je in hun commerciële val lokken? Onzin! Een uitzondering daargelaten, (die heb je altijd) de ingehuurde inkoper loopt heus niet de hele dag alleen met dollartekens in z’n ogen rond. Hij heeft hart voor de opdrachtgever en de inkoopprofessie.

Ik pleit ervoor dat de externe inkopers (die eigenlijk ieders collega zijn) gewoon worden beschouwd als interne inkopers. Namelijk als geïnteresseerde, integere en professionele vakbroeders (en gelukkig ook steeds meer -zusters) die hun kennis willen delen en ook van anderen kennis en ervaring willen opdoen. Dan ben je eerlijk en integer. Voor jezelf èn voor de inhuurkracht. En dan pas kun je objectief, transparant en zonder te discrimineren met alle interne en externe collega’s het mooiste vak ter wereld bedrijven.