Ben de Vries

Heerlen gaat er voor. Heerlen gaat een zwarte lijst aanleggen met de namen van bedrijven die malafide zijn en wil alleen nog zaken doen met bedrijven die “integer en vakbekwaam” zijn. Tja!

Dit nieuwe aanbestedingsbeleid is hals over kop ingevoerd, zelfs de gemeenteraad is er niet aan te pas gekomen, die mag er achteraf wat over vinden. Deze aanpak komt voort uit de bouwcorruptiezaak in Zuid Limburg die eind januari 2009 bekend werd. Ook twee Heerlense ambtenaren zijn toen in januari opgepakt door de politie op verdenking  van frauduleus handelen.Het nieuwe aanbestedingsbeleid gaat ver, want ook bedrijven die slechts verdacht zijn worden op basis van de nieuwe normen uitgesloten voor opdrachten van de gemeente Heerlen. Ook bedrijven die een schikking treffen met justitie worden uitgesloten, want Heerlen vat een schikking op als een schuldbekentenis. Dergelijke stevige reacties kom je vaker tegen in overheidsland. Als een overheid in juridische problemen komt ontstaat er vaak een compleet tegengestelde reactie die meteen het extreme opzoekt. In mijn ogen is de Heerlense situatie zo’n extreme reactie. Een soort omgekeerde Pavlov reactie.

Er overkomt je iets negatiefs en je probeert dat niet alleen op te lossen, maar meteen het meest vergaande gedrag af te dwingen die hetgeen wat je overkomen is voor altijd en eeuwig moet uitsluiten. Wat dan ook kan gebeuren is dat een dergelijke overheid zich helemaal blind staart op dat ene negatieve feit en geen oog meer heeft voor mogelijke gevolgen die met hun “kijk mij eens goed doen”actie kunnen ontstaan. Ik ben bijvoorbeeld benieuwd welke kantoorapplicatie op de computers van Heerlen draait? Microsoft Office misschien? Heeft deze firma niet laatst een megaboete van de Europese Commissie opgelegd gekregen? Ik zou de applicatie er maar vast vanaf halen als ik Heerlen was. Je kan toch niet met twee maten meten, dunkt mij.

Met een dergelijk streng aanbestedingsbeleid zal je als gemeente gedwongen worden om je gehele huidige bestand van leveranciers te gaan screenen. Stel dat later bekend wordt dat een leverancier of dienstverlener, waar je als gemeente Heerlen een contract mee hebt in het verleden niet “integer en vakbekwaam” heeft gehandeld. Dan sta je door je eigen beleid behoorlijk voor schut. Stel dat een dergelijke screening plaats vindt en malafide zaken naar boven komen, dan ben je als gemeente verplicht deze bedrijven meteen buiten de deur te zetten.

Is het trouwens niet verstandiger om eerst intern te onderzoeken hoe dit gedrag van de twee ambtenaren heeft kunnen ontstaan? Onder voorbehoud natuurlijk dat ook inderdaad blijkt dat ze frauduleus of tenminste niet integer gehandeld hebben. Uit dat interne onderzoek kan mogelijk blijken dat of het zijn twee vervelende incidenten, of en daar zou serieus naar gekeken moeten worden er is helaas een cultuur ontstaan dat deze twee ambtenaren vonden dat ze dit wel konden maken. Mocht dat blijken dan zou ik eerst daar mijn volle energie op richten. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Waardoor is er een situatie ontstaan dat niet één maar twee ambtenaren vonden dat zij hiermee konden wegkomen.  Ik ken genoeg ambtenaren en dat zijn echt niet de ambtenaren met de hoogste salarissen, die zichzelf niet meer in de spiegel zouden durven aankijken als zij op een dergelijke verleiding zouden ingaan.

Dit nieuwe aanbestedingsbeleid van Heerlen gaat naar mijn mening een hoge extra werkbelasting voor de eigen ambtenaren opleveren. De contacten zullen waarschijnlijk nog afstandelijker plaats vinden dan nu al het geval is onder de BAO regels. 

Heerlen, tel eerst je knopen.

Ben de Vries