Ben de Vries

Op de PIANOo-site staat een column “Bij Heerlen begint de victorie”die net als mijn vorige column handelt over de omkooppraktijken in Zuid-Limburg die ook de gemeente Heerlen getroffen hebben.
In Heerlen worden twee gemeenteambtenaren verdacht van zich te hebben laten omkopen en hiervoor moeten zij zich voor de rechter verantwoorden.
De reactie van de gemeente op deze zeer onaangename situatie is een streng inkoopbeleid invoeren, waarbij de integriteit van bedrijven zwaar gewogen wordt. Daarnaast kunnen bedrijven bij slecht presteren tijdens de uitvoering van een gemeenteopdracht strafpunten scoren, die bij een bepaald maximum zelfs tot uitsluiting van opdrachten kunnen leiden.
De column op de PIANOo site juicht dit initiatief van de gemeente Heerlen toe. Zoals u in mijn laatste column hebt kunnen lezen: ik niet!

Ik denk over de aanpak van bovenstaande situatie wat genuanceerder. De loopgraven waar overheid en bedrijfsleven in verzeild zijn geraakt, mede door een inadequate toepassing van de aanbestedingsregels, zijn mijns inziens al diep genoeg. Met de invoering van het inkoopbeleid van de gemeente Heerlen en de toejuiching daarvan in de column op de website van PIANOo worden ze zelfs een heel stuk dieper. De nadruk wordt gelegd op het voorkomen van het besodemieterd worden door het bedrijfsleven.  Ik denk niet dat dit een goed uitgangspunt is voor verbetering van de kwaliteit van en de resultaten uit (Europese) aanbestedingen en al helemaal niet voor vermindering van het wantrouwen tussen overheid en bedrijfsleven als het aanbesteden betreft.
Integriteit bewijzen; schikkingen met justitie is een schuldbekentenis; strafpunten en strafpuntenregister. Toe maar! Je zou toch haast vergeten dat de overheid gewoon tot zaken wil komen met het bedrijfsleven en van datzelfde bedrijfsleven goede producten en diensten geleverd wil krijgen. Toch?

Mijn uitgangspunt is om er vanuit te gaan dat de overgrote meerderheid van het bedrijfsleven op een nette manier omzet wil genereren uit de overeenkomsten met de nationale, regionale en lokale overheden in Nederland.  Dat zij goede waar wil leveren opdat diezelfde overheden vanwege tevredenheid opnieuw een bestelling bij hen plaatsen. Begin ermee om op een open manier met marktpartijen om te gaan. Maak duidelijk en zorg ervoor dat het bedrijfsleven op een faire en gelijkwaardige wijze behandeld en beoordeeld wordt als het om aanbiedingen gaat. Tracht een sfeer van vertrouwen en eerlijkheid te creëren. Documenteer uitgebreid en geef daar openheid van zaken over, zodat inschrijvers op aanbestedingen inzicht krijgen dat wat de overheid van plan was ook waar wordt gemaakt.
Dat is een positiever en vriendelijker uitgangspunt, dan de energie die nu gestoken wordt om alles wat slecht lijkt of kan zijn uit te bannen door middel van strafmaatregelen.

Uiteraard komen er negatieve situaties voor, waarbij aanbestedingen niet opleveren van waar op gehoopt was en zelfs omkoping, zoals recent in Zuid Limburg gebeurt is. Maar laat die ervaringen  niet zodanig het overheidsgedrag bepalen dat we straks alleen nog maar in wantrouwige termen over het bedrijfsleven kunnen denken. Dat we oplossingen zoeken in het straffen van datzelfde bedrijfsleven. Als klant netjes behandeld worden heeft ook met de relatie met je leverancier te maken. Stop energie in je leveranciersmanagement. Ik zou dáár een register over aanleggen. 
Ontwikkel een bonusregeling. Zorg dat fatsoenlijkheid en goede kwaliteit voor het bedrijfsleven juist extra oplevert. Daar begint de victorie.

Zie ook column Ben de Vries: Heerlen pas op

Zie ook : Column Pianoo Bij Heerlen begint de victorie