2010 moet het jaar worden van Duurzaam inkopen. Overheden hebben zich ten doel gesteld om voor een aanzienlijk deel van hun aanbestedingen duurzaamheidscriteria te gebruiken. Dat wil zeggen dat er milieu – of sociale aspecten gevraagd worden, naast bijvoorbeeld prijs en kwaliteit. Agentschap NL (voorheen SenterNovem) heeft hiertoe de spelregels opgesteld door voor allerlei productgroepen criteria te ontwikkelen. DHV vroeg zich af wat ondernemers hiervan bemerken in offerteaanvragen van overheden. Beginnen de criteria door te dringen in de praktijk? Oftewel, helpen de criteria zowel overheden als bedrijven om het spel te spelen?

DHV heeft onderzocht wat ondernemers in offerteaanvragen van overheden bemerken van het duurzaam inkopen beleid. Beginnen de criteria door te dringen in de praktijk? Zie samenvatting bij lees meer...

Het onderzoek
Het onderzoek, een online enquête, werd door zo’n 40 ondernemers met overheidsklanten uit uiteenlopende branches ingevuld. De respondenten zien een duidelijke toename van aanvragen waarin duurzaamheid aandacht krijgt. Volgens bijna 80% van de respondenten is duurzaamheid en/of milieuzorg tegenwoordig een onderdeel in de aanvragen van overheden. De criteria van Agentschap NL raken daarbij gestaag in zwang: 25% van de respondenten ziet deze criteria bijna altijd terug in aanvragen, en 31% van de respondenten geeft aan dat hier soms naar gevraagd wordt. Maar dat betekent ook dat er nog een lange weg is te gaan, bijna de helft van de offerteaanvragen bevatten de criteria nog niet.

Overheden gaan nog vaak hun eigen gang: 77% van de respondenten gaf aan dat de eisen en wensen van overheden vaak totaal verschillend zijn. Bedrijven worden gevraagd naar de Duurzaam Inkopen criteria, maar ook naar een eigen MVO visie, procedurele vastlegging van milieuzorgsystemen, eisen aan het wagenpark zoals roetfilters en energieklasse, het FSC en Nordic Swan keurmerk, en de CO2 uitstoot van processen.

Ook milieumanagementsystemen (ISO 14001 of gelijkwaardig) zijn populair in de aanvragen van overheden. Hoewel deze nergens in de Duurzaam inkopen criteria als eis zijn gesteld, wordt door 50% van de respondenten aangegeven dat overheidsklanten er soms (38%) of zelfs bijna altijd (16%) om vragen. Dit stimuleert bedrijven dan ook om een milieumanagementsysteem op te zetten. 53% beschikt hier al over en nog eens 28% denkt hier over na of is er al uit dit te gaan doen.

Of het duurzaamheidsbeleid en de duurzame opties die bedrijven aanbieden ook gewaardeerd worden, blijft in dit onderzoek ambivalent. Een behoorlijk aantal respondenten meent van wel (28.1% zegt dat dit soms gewaardeerd wordt, 22% zelfs altijd). Er wordt echter ook aangegeven dat de prijs vaak doorslaggevend is. In veel tenders is de laagste prijs nog steeds van groter belang dan duurzaamheid. En als duurzame opties (bijvoorbeeld borstelen in plaats van gebruik bestrijdingsmiddelen openbare ruimte) in de praktijk veel duurder uitpakken, zijn gemeenten geneigd de gestelde criteria in het licht van de huidige bezuinigingen weer terug te draaien.

Conclusie
Al met al kunnen we stellen dat er veel in gang is gezet. Ondernemers zijn in beweging gekomen, deels uit eigen beweging, deels gestimuleerd door een toenemende vraag van overheden en het programma Duurzaam Inkopen. De praktijk blijft echter weerbarstig. Welke kant op te bewegen is voor ondernemers nog altijd de vraag. Want gelijkvormigheid in aanbestedingen is nog steeds ver te zoeken en de helft van de respondenten ziet de Duurzaam Inkopen criteria nog niet terug.

Veel overheden hebben hun huiswerk dus nog te doen. Ondernemers kunnen hierop anticiperen door zich te verdiepen in de Duurzaam Inkopen criteria, net zoals de mogelijkheden voor het invoeren van milieuzorg/milieumanagement in het eigen bedrijf. Dit geeft kansen; door een eigen visie op duurzaamheid in te vullen en dit actief te communiceren naar overheden bouwen deze ondernemers een voorsprong op om het spel te winnen. Want uiteindelijk draait het niet om het spel, maar om de knikkers! In dit geval duurzamere producten en diensten.

Bron: DHV.nl