Denken in targets, vergroten van de efficiency, afgerekend worden op kwantitatieve normen. Prikkels die in het bedrijfsleven gangbaar zijn, duiken ook in de publieke sector op. Daarin schuilt een gevaar, zegt hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen in de Volkskrant. Politieagenten die worden afgerekend op de hoeveelheid bonnen die ze schrijven, scholen die worden beoordeeld op de citotoetsscore van de leerlingen of de hoeveelheid behaalde diploma's. Deze ‘perverse prikkels' in ondermijnen de legitimiteit van het systeem, vindt Frissen. Want de prikkels, bedoeld als middel om de overheid beter te laten functioneren, worden doelen op zich.

De overheid moet de burgers dienen en heeft daarom een heel scala aan uiteenlopende belangen te verdedigen. Het past dan ook niet om de overheid als een markt te zien met 'alleen maar geld of efficiency als de maat der dingen'. De publieke sector draait om waarden, niet efficiency. De meest efficiënte manier om een gevangenis te runnen, is om alle gevangen bij binnenkomst dood te schieten, aldus Frissen.

Tegengas
Eenheidsworst in de ambtelijke cultuur is eveneens gevaarlijk, vindt Frissen. Dwarsliggende ambtenaren moeten gekoesterd worden, want zij geven tegengas en functioneren als advocaat van de duivel. Een belangrijke taak, vindt Frissen. Gebeurt dat niet, dan blijft iedereen in de organisatie ‘als een kikker behaaglijk zitten in een pan water waarin ze langzaam worden dood gekookt'.

Born en lees verder: Trouw / Inoverheid.nl