Nog steeds zijn inkopers binnen Nederlandse zorginstellingen een vreemde eend in de bijt. Bestaande tekortkomingen op inkoopgebied worden vooral veroorzaakt door een lastige rol. Zij zijn niet het gevolg van een gebrek aan professionaliteit bij de betreffende inkopers.

Volgens ziekenhuis- en zorgorganisatie Orbis kunnen ziekenhuizen miljoenen besparen door andere contractsvormen te kiezen bij de aanschaf van nieuwe apparatuur. Het is al jaren gebruikelijk om stevig af te geven op de mate van professionaliteit van inkopers en hun werkwijze binnen Nederlandse ziekenhuizen. Maar, hoe populair dat gemopper bij veel mensen nog steeds mag zijn, het is niet meer van deze tijd.

Uiteraard zijn er nog steeds ziekenhuizen waar professionaliteit fors verbeterd kan worden en nog niet de juiste mensen rondlopen. Maar in toenemende mate wordt professioneel personeel ingekocht binnen de zorg. Het gebeurt om te beginnen meestal vrijwillig onder regie van de relevante Europese aanbestedingsregels, of - in het geval van academische ziekenhuizen - verplicht. Daarnaast beschikken Nederlandse ziekenhuizen in toenemende mate over uiterst kundige inkopers: hoogopgeleid en in het bezit van de relevante inkoopdiploma's. Deze professionals werken vrijwel zonder uitzondering met moderne inkooptools, en dat is ook niet meer dan logisch. Toch valt er nog veel te verbeteren op het gebied van inkoop in de zorg.

Een belangrijke oorzaak van de inkoopproblematiek binnen ziekenhuizen is de aparte positie die veel inkopers binnen dergelijke instellingen innemen. Hun dubbelrol maakt het niet altijd eenvoudig om aan vastgestelde targets te voldoen. Een inkoper heeft aan de ene kant de opdracht vanuit raad van bestuur of directie om een bedrijfseconomisch verantwoord inkoopbeleid te voeren. Daar wordt hij of zij - terecht - op afgerekend. Dat een en ander geschiedt in een steeds ingewikkelder aanbestedingslandschap moet daarbij niet worden vergeten.

Aan de andere kant van het spectrum heeft de inkoper echter te maken met medisch specialisten en andere werknemers van het ziekenhuis: de interne klanten. Daar heeft de gemiddelde inkoper binnen een ziekenhuis er veel van, en ook door die partijen worden targets opgelegd. Ziekenhuizen kenmerken zich veelal door de aanwezigheid van veel 'koninkrijkjes' die hun belangen met veel enthousiasme verdedigen. Iedere interne klant - overigens wederom terecht - wil op unieke wijze worden bediend. De inkoper wordt geconfronteerd met een lastig dilemma: niet luisteren naar de interne klant levert in veel gevallen een kostenbesparing op. Maar, luisteren naar de interne klant is nu juist wat een goede inkoper hoort te doen.

Een andere lastigheid waarmee professionele inkopers van middelgrote en grote ziekenhuizen te maken hebben, is de slagkracht op verkoop- en marketinggebied van partijen als Siemens en Philips. Het is vaak kiezen of delen. Wanneer een inkoper een goede MRI-scanner heeft gekocht, krijgt hij vroeg of laat toch te maken met onvermijdelijke en uiterst dure updates.

Wanneer een inkoper zich vervolgens geconfronteerd ziet met een interne klant die een reguliere update van de gebruikte apparatuur eist, zit er voor de betreffende inkoper vaak weinig anders op dan overgaan tot een kostbare aanschaf
21-01-2008| Bron: Financieele Dagblad