De overheid verspilt jaarlijks miljarden euro's gemeenschapsgeld bij het uitschrijven en verlenen van opdrachten. Dat zeggen deskundigen op het gebied van aanbestedingen.
De verspilling komt deels door gebrek aan kennis bij ambtenaren. Zij kunnen niet aangeven welke kwaliteit zij willen en wat een redelijke prijs is. Ook veel aanbestedingen zelf lopen mis, waardoor ze opnieuw moeten worden gedaan. Zelfs nadat de opdracht is verleend, kunnen de kosten nog uit de hand lopen doordat de eisen worden opgeschroefd.

De overheid weet niet eens hoeveel geld zij aan opdrachten uitgeeft. De schattingen lopen uiteen van vijftig tot honderd miljard euro per jaar. ,,Uit onderzoek blijkt dat een gemiddeld bedrijf al zes tot acht procent kan besparen door professioneel inkoopmanagement. Dat is bij de overheid zeker het geval'', zegt Arjan van Weele, hoogleraar inkoopmanagement aan de Technische Universiteit in Eindhoven. Dat betekent dat zeker drie tot acht miljard euro wordt verspild. PIANOo, de netwerkorganisatie van overheidsopdrachtgevers en onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, noemt de besparing van zes tot acht procent zelfs ,,minimaal''. ,,Het percentage gaat uit van mogelijke besparingen in het bedrijfsleven, maar wij hebben veel minder ervaring met inkoopmanagement dan het bedrijfsleven'', zegt Henk Wijnen, projectleider bij PIANOo.

Volgens aanbestedingsdeskundigen kan de overheid onmogelijk goedkoper inkopen als de aanbestedingswet niet wordt versimpeld. ,,De huidige regelingen zijn veel te ingewikkeld en niet te hanteren voor uitvoerende overheidsinstanties'', zegt hoogleraar Van Weele.

Mislukt
Het aanbestedingsbeleid van de overheid ondervindt hevige kritiek, omdat het ene na het andere project mislukt. Volgens aanbestedingsdeskundigen overstelpen politici ambtenaren met onmogelijke opdrachten. PIANOo pleit daarom voor speciale inkoopambtenaren die veel dichter op de politieke besluitvorming komen te zitten, net als in het bedrijfsleven. Zij moeten politici adviseren, zodat ambtenaren niet worden opgescheept met onuitvoerbare projecten. Zo zou bijvoorbeeld het besluit om gratis schoolboeken te geven, nooit genomen zijn. Die regeling blijkt onuitvoerbaar, omdat de uitgifte van schoolboeken Europees moet worden aanbesteed.

Het kabinet weigerde tot op heden een toezichthouder in het leven te roepen die aanbestedingen en inkopen door de overheid controleert. De regering meent dat verplichte controle door de accountant voldoende soelaas biedt.

Bron: Nederlands Dagblad

Zie tevens: Aanbesteden als bodemloze put