Corruptie speelt waarschijnlijk een belangrijke rol bij georganiseerde criminaliteit ( ook fraude bij openbare aanbestedingen). Maar omdat er weinig feitelijke kennis bestaat over de omvang van corruptie, moet de Europese Unie het fenomeen snel in kaart gaan brengen.

Dat concludeert de Europese Commissie in een werkdocument waarin onderzocht is welke verbindingen er bestaan tussen corruptie en georganiseerde criminaliteit. Volgens de studie heeft corruptie niet alleen nadelige financiële gevolgen voor de samenleving. Doordat criminelen infiltreren in - vooral - de bouw en de onroerendgoedhandel krijgen ze een keurig publiek profiel, wat het mogelijk maakt politieke en economische invloed uit te oefenen.

Volgens Europol is de capaciteit van de georganiseerde criminaliteit om in het legitieme zakenleven te infiltreren net zo'n grote bedreiging voor de samenleving als het gebruik van geweld door criminele groepen.

Over de precieze omvang van corruptie en de verbinding met georganiseerde criminaliteit, bestaat echter weinig feitelijke kennis. Schattingen wijzen uit dat de kosten die gepaard gaan met corruptie 5% van de wereldeconomie uitmaken. Daarnaast zijn er onderzoeken die een verband leggen tussen cultuur en corruptie.

In landen waar allerlei kleine vormen van corruptie als normaal worden beschouwd, zullen ambtenaren of zakenlui zich ook sneller laten corrumperen door de georganiseerde criminaliteit. De Europese Commissie wijst specifiek naar de West-Balkan als problematische regio, waarvan de corrumperende effecten doorwerken in de Unie.

Ander onderzoek wijst erop dat vooral milieucriminaliteit, fraude met openbare aanbestedingen en EG-fondsen, mensenhandel en witwassen gepaard gaan met corruptie. Daarnaast verschijnt corruptie in de vorm van witteboordencriminaliteit. Manipulatie van koersen, handel met voorkennis, en boekhoudfraude komen op het hoogste niveau van het zakenleven voor, waarbij gebruik wordt gemaakt van machtsposities, inside kennis en old boys-netwerken.

Ook de rechtshandhaving zelf is kwetsbaar voor corruptie. Topfiguren uit de criminele wereld proberen actief politieke en justitiële bescherming te kopen.

Volgens de Europese Commissie heeft de Unie al een redelijk arsenaal aan instrumenten om corruptie te bestrijden. Maar door gebrek aan inzicht over de omvang en werking van corruptie, worden deze instrumenten niet goed ingezet. De Europese Commissie gaat daarom de komende jaren grootschalig onderzoek naar corruptie faciliteren, ter voorbereiding op mogelijke nieuwe wettelijke instrumenten.

Bron: Staatcourant