De aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer worden vaak niet effectief in beleid omgezet door betrokken ministeries. Die kritiek uitte scheidend collegelid Pieter Zevenbergen van de Rekenkamer donderdag bij de presentatie van een aantal terugblikrapporten.

Volgens Zevenbergen is de 'rode draad' in de rapporten dat de aanbevelingen niet goed worden vertaald in de praktijk. 'We zien dat adviezen in eerste instantie voortvarend worden opgepakt door de ministeries, maar het effect daarvan is een tweede. Nieuwe regels blijken niet altijd te volstaan, omdat het nieuwe regelmatig meer van hetzelfde is.'

De Rekenkamer keek onder meer naar de uitwerking van aanbevelingen uit 1999 over de inzet van belastingen als beleidsmiddel. In 2007 was er nog steeds 'weinig aandacht' voor een zorgvuldige afweging op dit gebied, luidt één van de conclusies. De recente aankondiging van staatssecretaris De Jager van Financiën om de vliegtaks voor populaire bestemmingen te herzien, is volgens Zevenbergen een voorbeeld. 'Gaat het nu wel of niet om het bewerkstelligen van een gedragsverandering?'

Ook als het gaat om handhaving, een onderwerp waar de Rekenkamer in 2004 een rapport over uitbracht, is nog een 'weg te gaan' voordat de aanbevelingen werkelijkheid zijn. 'Op geen van de beleidsterreinen die wij hebben onderzocht wordt op dit moment periodiek en systematisch gekeken naar de effecten van de handhavingsinzet,' staat in de terugblik.

Zevenbergen toonde zich huiverig om naar aanleiding van de tegenvallende resultaten meer concrete adviezen te geven. 'Waar houdt de aanbeveling op en begint de politieke keuze?,' schetste hij het dilemma van de Rekenkamer. Wel benadrukte hij het belang van de terugblikken, omdat deze zicht bieden op de 'doelmatigheid' van zijn organisatie.

President Saskia Stuiveling van de Rekenkamer deed tijdens de presentatie een oproep voor een 'goed doordachte, drastische sanering van de regeldruk'. Juist nu er een verkleining van de rijksdienst in het verschiet ligt, zou het noodzakelijk zijn om verstandig te snoeien in de regels. Minder ambtenaren kunnen immers minder controleren.

De huidige bezuiniging op de rijksoverheid is volgens Stuiveling slecht aangepakt, omdat niet van tevoren is gekeken welke taken kunnen worden geschrapt. Hierdoor zouden problemen zoals die nu spelen bij de Belastingdienst ook bij andere organisaties op de loer liggen.

Uit Staatscourant nr. 60, 27 maart 2008