AMSTERDAM (DFT) - Amsterdam, Rotterdam en Den Haag moeten hun bus-, tram- en metrovervoer toch openbaar aanbesteden. De grote drie steden komen niet onder de regels van Brussel uit, zeggen deskundigen. Trekken ze zich niets van de Europese Commissie aan, dan riskeren ze een enorme boete. Door concurrentie toe te staan, wordt het vervoer in de grote steden per jaar meer dan €100 miljoen goedkoper. 

Het stadsvervoer moet in alle Europese steden openbaar worden aanbesteed, zegt deskundige Didier van de Velde van de TU Delft. ,,Alleen als je als gemeente de volledige controle over je dienst hebt, kun je er vanaf wijken. Maar dat is niet het geval. De gemeentelijke vervoerbedrijven zijn geen ambtelijke diensten meer, ze zijn verzelfstandigd’’, zegt Van de Velde.

Ook de juristen van de grote private vervoerders Arriva en Connexxion zien maar één mogelijkheid: aanbesteden. ,,Zij zeggen onafhankelijk van elkaar dat er geen andere optie is’’, zegt directeur Anne Hettinga van Arriva.

Twee weken geleden besloot staatssecretaris Tineke Huizinga onder druk van de lokale politici dat concurrentie in het stadsvervoer in de drie grote steden niet meer verplicht is. De gemeenten mogen er nu zelf over beslissen. De grote private vervoerders Arriva, Connexxion en Veolia reageerden laaiend. Jarenlang was hen beloofd dat het stadsvervoer aan de tucht van de markt zou worden overgeleverd.

De keuze van de staatssecretaris blijkt een fopspeen. Als de stadsbesturen alles bij het oude laten, wacht hen op zijn minst een fikse geldstraf. „Mijn stellige overtuiging is dat de drie steden niet aan de strenge Brusselse eisen van onderhands aanbesteden kunnen voldoen. Als de steden hun vervoerders beschermen, is er sprake van ongeoorloofde staatssteun. Dat kan ze op enorme boetes komen te staan”, zegt het CDA-Tweede Kamerlid Jan Mastwijk

Brussel laat inmiddels al zijn tanden zien. Private vervoerders in Ierland hebben een klacht ingediend omdat zij het vervoer goedkoper en beter kunnen dan Irish Bus en Dublin Bus in Dublin. „De kans is groot dat Dublin en de stadsvervoerders straks zwaar de klos zijn. Je kunt op je vingers natellen dat ook Arriva, Veolia en Connexxion naar de rechter stappen.”

Arriva-directeur Anne Hettinga bevestigt dat. ,,Daar kun je vast op rekenen. We zitten er bovenop.’’

Volgens Hettinga scheelt het veel geld als zijn bedrijf het stadsvervoer uitvoert. ,,We hebben het voor Amsterdam doorgerekend. We rijden een kwart goedkoper, met nieuwer materieel en trekken daarmee beduidend meer reizigers.’’ Ook CDA-politicus Mastdijk is er van overtuigd dat het stadsvervoer voordeliger kan. „Het is te hopen dat de bestuurders in de stadsregio’s het hoofd koel houden, en niet toegeven als de bonden eisen dat alles bij het oude moet blijven. Openbare aanbesteding zorgt voor goed openbaar vervoer tegen acceptabele tarieven. Dan hoeven straks ook de gemeentelijke lasten als de OZB niet onnodig te stijgen. Als burger hou je veel geld in de zak.”

Uit onafhankelijk onderzoek blijkt dat een aanbesteding van het vervoer in de regel 20% goedkoper uitpakt. Het gemeentelijk vervoer wordt nu stevig gesubsidieerd. De reiziger betaalt slechts 25% van het kaartje. De rest komt uit de belastinggelden. Aanbesteden van het vervoer in de drie grote steden scheelt de belastingbetaler meer dan €100 miljoen.

Bron: De Financiele Telegraaf