onrechtmatigheid en consequenties van onrechtmatigheid in de praktijk
Als inkopers weten we allemaal dat het niet naleven van aanbestedingsregelgeving leidt tot onrechtmatigheid. Maar wat zijn nu de gevolgen van onrechtmatigheid ? Wat gebeurt er na deze constatering ? En hoe lang duurt het voordat het daadwerkelijk gevolgen heeft voor het management. Ik stel deze vraag omdat ik benieuwd ben wat in de praktijk de consequenties zijn, los van het feit dat je als organisatie en/of persoon voorop de telegraaf staat zoals een enkele minister wel eens is overkomen.

Robert Mares

Antwoord Mr Tim Robbe

 De gevolgen van onrechtmatigheid zijn afhankelijk van wie de onrechtmatigheid constateert. Is dat de accountant? Dan loopt de organisatie kans dat een jaarrekening niet wordt goedgekeurd. Met consequenties voor de financiele organisatie. Is dat een politiek partij in de oppostie? Dan kan het tot gevolg hebben dat een portefeuillehouder de rest van zijn/haar termijn minder bewegingsvrijheid heeft of zelfs moet vertrekken. Is dat een marktpartij? Dan loopt je het risico op een rechtszaak. Met de nieuwe WIRA is het zelfs zo dat een marktpartij tot zes maanden de tijd heeft een gesloten overeenkomst door een rechter te laten vernietigen. En dan is dus een nieuwe aanbesteding nodig. Tot slot; is het de Europese Commissie? Dan krijgt het Ministerie de vraag voorgelegd de onrechtmatigheid te rechtvaardigen. Lukt dat niet, dan is in het uiterste geval een boete mogelijk die wordt opgelegd aan de Lidstaat Nederland. Die boete zal dan waarschijnlijk worden verhaald op de organisatie die onrechtmatig heeft gehandeld.

In de praktijk blijkt met name sprake te zijn van marktpartijen die ageren in rechtszaken in de Alcateltermijn. De consequenties in geval van onrechtmatigheid zijn dan dat een nieuwe aanbesteding moet worden gestart of bijvoorbeeld een beoordeling opnieuw moet worden gedaan. Daarnaast blijkt de accountant ook nogal eens aantekeningen te maken op jaarrekeningen. Wat door overheden echter als meest zwaarwegende consequentie van onrechtmatigheid wordt ervaren (waar en door wie dan ook geconstateerd) is de politieke implicatie. En die is dus afhankelijk van zowel de zwaarte van het dossier waar onrechtmatigheid is geconstateerd (thuiszorg of kopieerapparaten) en het "politieke umfeld" (een bestuur dat goed samenwerkt met het controlerend politiek orgaan [bv. college B&W en raad] of juist gespannen verhoudingen daarmee kent).

Zie ook het door mij ontwikkelde 5-risico model op www.wmoaanbesteden.nl of www.timrobbe.nl.